Koolstofcoöperaties

dinsdag 14 september 2021
timer 4 min
Koolstofcoöperaties

Foto: Shutterstock

Een volgende stap op het gebied van het creëren van maatschappelijk draagvlak voor klimaatmaatregelen door middel van coöperaties is het opzetten van koolstofcoöperaties, schrijft Biind Expert René van Druenen.

“De energiecoöperaties zijn inmiddels dan ook een belangrijke en professionele partner in de energietransitie en een onmisbare bouwsteen in het maatschappelijke draagvlak.” Dat schreef staatssecretaris Yeşilgöz-Zegerius van Klimaat en Energie begin september toen ze de Tweede Kamer informeerde over onder meer de stand van zaken bij de participatie van burgers in de energietransitie. Even daarvoor was al gebleken dat ons land meer dan 600 energiecoöperaties kent en dat er al in 85 procent van de gemeenten minstens één energiecoöperatie actief is.

Een volgende stap op het gebied van het creëren van maatschappelijk draagvlak voor klimaatmaatregelen door middel van coöperaties is het opzetten van koolstofcoöperaties. Naar analogie met energiecoöperaties werken we aan het opzetten van pilots van lokale koolstofcoöperaties waarin boeren (en andere grondbezitters) zich samen met omwonenden gaan richten op de vastlegging van koolstof op/in landbouwgrond, vooral via het aanplanten van bomen en houtige landschapselementen als singels, bomenrijen, houtwallen, heggen, hagen, knotbomen, graften en griendjes. Particulieren, bedrijven en andere partijen die hun CO2-uitstoot willen compenseren, kunnen op die manier samen koolstofcertificaten kopen voor de CO2 die wordt vastgelegd door die bomen en houtige landschapselementen op landbouwgrond bij hen in de buurt. Boeren (en andere grondeigenaren) ontvangen de compensatie jaarlijks, om te beginnen 12 jaar lang.

In het juni 2019 uitgebrachte Klimaatakkoord is onder meer de volgende afspraak samen met en door de agrarische sector gemaakt: “LTO zal zich inzetten richting leden en in samenwerking met (de)centrale overheden, om meer bomen en houtige landschapselementen op hun bedrijf te integreren. Partijen nemen het initiatief om te komen tot een ‘Aanvalsplan versterking landschappelijke identiteit via landschaps-elementen’.”

Dat ‘aanvalsplan’ is in februari gepubliceerd, nadat het ministerie van LNV en de twaalf provincies eerder al de ambities voor de lange termijn (2050) hadden geformuleerd: 50.000 hectare of ongeveer 150.000 kilometer houtige landschapselementen. Houtige landschapselementen maken deel uit van agroforestry (agrobosbouw). Dat is in essentie een combinatie van landbouw en bosbouw die door het ministerie van LNV wordt gezien als 'een vorm van kringlooplandbouw die bijdraagt aan een sterkere verbinding van landbouw en natuur. We zien agroforestry als een positieve en kansrijke ontwikkeling. Integratie van bomen in de bedrijfsvoering kan nieuwe verdienmodellen voor agrariërs opleveren en tegelijkertijd een bijdrage leveren aan veerkrachtige en klimaatrobuuste landbouw, stikstofreductie en het versterken van landschappelijke kwaliteit en biodiversiteit.'

In het Klimaatakkoord is daarom niet voor niets de ambitie opgenomen om 25.000 hectare agroforestry te realiseren vóór 2030. Een ambitie die in een vol land als het onze alleen maar realiseerbaar is op landbouwgrond en dus ook alleen maar samen met boeren en andere grondeigenaren. Als we willen dat die (forse) stappen op het gebied van agroforestry gaan zetten, dan hebben zij en alle partijen die het Klimaatakkoord uitvoeren, elkaar dus hard nodig. Het is dan ook niet zo gek dat in datzelfde Klimaatakkoord al staat dat er een subsidieregeling voor de aanplant van 'bomen, houtige landschapselementen en agroforestry op landbouwbedrijven' komt (een subsidie die in België bijvoorbeeld alweer jaren bestaat).

Maar een financiële bijdrage hoeft niet alleen maar van de overheid te komen. In datzelfde Klimaatakkoord wordt bijvoorbeeld ook gewezen op het inzetten van zogenaamde carbon credits. Dat zijn verhandelbare koolstofcertificaten die particulieren, bedrijven en andere partijen die hun CO2-uitstoot willen compenseren, kunnen kopen. Zo komen er nu mede op ons initiatief voor het eerst koolstofcertificaten op de markt voor de vastlegging van CO2 in hout.

De Stichting Nationale Koolstofmarkt gaat de kwaliteit van deze koolstofcertificaten borgen, zodat de markt erop kan vertrouwen dat de koolstofvastlegging die op het certificaat staat (zie apart kader), ook daadwerkelijk wordt gerealiseerd. En op het PlatformCO2neutraal, onder de naam ‘Koolstofbank’ met financiële steun van het ministerie van LNV opgericht, komen vraag en aanbod, aanbieders en afnemers bij elkaar.

Als het even kan dus liefst op lokaal niveau in coöperatievorm om een zo breed mogelijk maatschappelijk draagvlak te kunnen creëren voor klimaatmaatregelen, zodat boeren en burgers gezamenlijk tegelijkertijd ook een bijdrage kunnen leveren aan en betrokken worden bij het verbeteren van de biodiversiteit en het aantrekkelijker maken van het landschap in de eigen omgeving.

Al sinds 1 januari van dit jaar hanteert ons land eigenlijk een nationale CO2-heffing, maar dankzij de coronacrisis is die nog niet daadwerkelijk ingevoerd. Mocht dat dit jaar alsnog gaan gebeuren, dan moeten bedrijven € 30,48 per ton CO2 gaan betalen, een bedrag dat vervolgens ieder jaar wordt verhoogd met € 12,48. In het emissiehandelssysteem van de EU (ETS) ligt de prijs de laatste tijd rond de 60 euro per ton CO2.

 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

flash_onNieuws

Nieuwe stappen richting toepasbare energiehubs

19 apr om 09:57 uur

Rondom de doorontwikkeling van energiehubs bestaat nog veel onduidelijkheid. Daarover zijn vijftien experts uit…

Lees verder
Windmolen
flash_onNieuws

TNO: Energietransitie moet én kan sneller

29 mrt om 13:00 uur
De energietransitie moet en kan in een hogere versnelling om de klimaatdoelstellingen daadwerkelijk te halen. De…
Lees verder
Utrecht tram
flash_onNieuws

Energiesector onderzoekt haalbaarheid energiehubs

28 mrt om 15:04 uur
Een consortium van dertien marktpartijen en kennisinstellingen startte begin februari een project om energiehubs…
Lees verder
Uitstoot
flash_onNieuws

Meer drang en dwang nodig voor overgang naar volledig circulaire economie

3 feb om 08:00 uur
Het kabinet moet het beleid rond de circulaire economie intensiveren en meer samenwerken om alle ambities waar te…
Lees verder
Smart Energy Hub Zwolle
flash_onNieuws

Zwolle eerste stad met smart energy hub van formaat

1 feb om 08:00 uur
Klimaatminister Rob Jetten heeft op een bedrijventerrein in Zwolle een smart energy hub geopend. Een slim lokaal…
Lees verder
Generation Energy
descriptionArtikel

De ruimtelijke kant van de energietransitie

1 feb om 08:00 uur
“We zagen steeds meer vragen die raakvlak hebben met energie én ruimte”, vertelt Boris Hocks van Generation Energy…
Lees verder
Zonnepark Emmeloord
flash_onNieuws

Flevoland: geen zonnepanelen op landbouwgrond

7 jan om 09:47 uur
Agrarische grond in Flevoland mag vanaf nu niet meer worden gebruikt voor het opwekken van zonne-energie. Een…
Lees verder
Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat
flash_onNieuws

Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat

29 nov 2021 timer1 min

Het eerste Meerjarenprogramma Infrasructuur Energie en Klimaat (MIEK) is gepresenteerd. Hiermee kunnen sneller…

Lees verder