Nederland staat voor steeds grotere klimaatuitdagingen: hittegolven, zware regenbuien, droogte en zeespiegelstijging ontwrichten niet alleen landschappen, maar ook gemeenschappen. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) benadrukt in het rapport Mens en klimaat - De kracht van sociale infrastructuur bij adaptie dat fysieke maatregelen zoals dijken en waterbuffers essentieel blijven, maar niet voldoende zijn.
Waarom sociale infrastructuur cruciaal is bij klimaatadaptatie
Bron: WRR
Volgens de WRR is klimaatbestendigheid niet alleen een kwestie van stenen en beton, maar ook van sociale samenhang. Drie maatschappelijke factoren zijn daarbij bepalend:
- Hoe gaan mensen om met onzekerheid?
Wie risico’s kan inschatten en vertrouwen heeft in eigen kunnen, durft ook te handelen. Sociale voorbeelden hebben daarnaast grote invloed op adaptatiegedrag - Sociale cohesie
Sterke lokale netwerken kunnen cruciaal blijken bij calamiteiten: zij bieden niet alleen praktische hulp, maar versterken ook vertrouwen en gezamenlijk herstelvermogen. Omgekeerd ondermijnt onzorgvuldig optreden van overheid en hulpdiensten deze samenhang - Sociaal-economische positie
Wie minder middelen heeft, is kwetsbaarder. Minder geld, beperkte woonkwaliteit of minder toegang tot hulp kunnen adaptatiebemoeilijken en herstel vertragen
Drie kernaanbevelingen voor beleid
De WRR doet drie concrete beleidsvoorstellen om adaptatie vanuit een bredere blik vorm te geven.
- Investeer in sociale infrastructuur
Bij ruimtelijke inrichting hoort niet alleen fysieke veiligheid, maar vooral ook maatschappelijke veerkracht – met extra aandacht voor sociaal of economisch kwetsbare gebieden - Stimuleer samenwerking en vertrouwen
Overheden en maatschappelijke partijen moeten zich gezamenlijk committeren aan versterking van sociale netwerken. Daarbij biedt het Deltaprogramma een voorbeeld voor gezamenlijke kennisdeling en samenwerking - Versterk handelingsperspectief en communicatie
Overheden moeten zorgen dat mensen weten wat zij kunnen doen bij klimaatgebeurtenissen. Dat vraagt om duidelijke risico- en crisiscommunicatie, goede dataverzameling, monitoring en toegankelijke voorzieningen
Het WRR-rapport toont aan dat klimaatveiligheid meer is dan stenen. In een veranderend klimaat is het investeren in sociale infrastructuur – zoals vertrouwen, onderlinge betrokkenheid en handelingsruimte – even belangrijk als technische dijken. Alleen met die combinatie vergroten we de veerkracht van de samenleving en beschermen we mensen en gemeenschappen op de lange termijn.
Download hier het rapport Mens en klimaat - De kracht van sociale infrastructuur bij adaptie
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Koele Groene Stratenkaart: kansen voor klimaatadaptieve vergroening van Amsterdamse straten
De Koele Groene Stratenkaart brengt in kaart waar in Amsterdam kansen liggen om straten te vergroenen en…
ZonMw deelt lessen over samenwerken aan gezonde leefomgeving
ZonMw heeft een nieuwe kennisbundel gepubliceerd over samenwerken aan een gezonde leefomgeving. De bundel…
Strokenbeleid moet Gelderland helpen uit de stikstofimpasse te komen
De provincie Gelderland heeft een nieuw strokenbeleid vastgesteld om de stikstofuitstoot rond kwetsbare…
Nederland onvoldoende voorbereid op toenemende risico’s van extreme regen
Nederland bereidt zich nog onvoldoende voor op de veiligheidsrisico’s van extreme regen. Dat stelt de…
Leidraad voor sturen op waarden helpt beheerders gemeenten verder
Hoe bepaal je wat écht belangrijk is op welke plek in de openbare ruimte? Is het biodiversiteit, gezondheid,…
Water en bodem als fundament van Nederland
Water bepaalt hoe Nederland functioneert. Niet alleen vandaag, maar vooral in de toekomst. In het Watermanifest…
Newland: natuur en financiering bij elkaar brengen
Ontdek ook hoe Newland Nature Development initiatieven op het gebied van natuur en financiering op een…
Forse investering nodig voor klimaatbestendige hoofdstad
Ingenieursbureau Arcadis heeft voor de gemeente Amsterdam doorgerekend wat het per buurt kost én oplevert om de…