Nederland staat voor steeds grotere klimaatuitdagingen: hittegolven, zware regenbuien, droogte en zeespiegelstijging ontwrichten niet alleen landschappen, maar ook gemeenschappen. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) benadrukt in het rapport Mens en klimaat - De kracht van sociale infrastructuur bij adaptie dat fysieke maatregelen zoals dijken en waterbuffers essentieel blijven, maar niet voldoende zijn.
Waarom sociale infrastructuur cruciaal is bij klimaatadaptatie

Bron: WRR
Volgens de WRR is klimaatbestendigheid niet alleen een kwestie van stenen en beton, maar ook van sociale samenhang. Drie maatschappelijke factoren zijn daarbij bepalend:
- Hoe gaan mensen om met onzekerheid?
Wie risico’s kan inschatten en vertrouwen heeft in eigen kunnen, durft ook te handelen. Sociale voorbeelden hebben daarnaast grote invloed op adaptatiegedrag - Sociale cohesie
Sterke lokale netwerken kunnen cruciaal blijken bij calamiteiten: zij bieden niet alleen praktische hulp, maar versterken ook vertrouwen en gezamenlijk herstelvermogen. Omgekeerd ondermijnt onzorgvuldig optreden van overheid en hulpdiensten deze samenhang - Sociaal-economische positie
Wie minder middelen heeft, is kwetsbaarder. Minder geld, beperkte woonkwaliteit of minder toegang tot hulp kunnen adaptatiebemoeilijken en herstel vertragen
Drie kernaanbevelingen voor beleid
De WRR doet drie concrete beleidsvoorstellen om adaptatie vanuit een bredere blik vorm te geven.
- Investeer in sociale infrastructuur
Bij ruimtelijke inrichting hoort niet alleen fysieke veiligheid, maar vooral ook maatschappelijke veerkracht – met extra aandacht voor sociaal of economisch kwetsbare gebieden - Stimuleer samenwerking en vertrouwen
Overheden en maatschappelijke partijen moeten zich gezamenlijk committeren aan versterking van sociale netwerken. Daarbij biedt het Deltaprogramma een voorbeeld voor gezamenlijke kennisdeling en samenwerking - Versterk handelingsperspectief en communicatie
Overheden moeten zorgen dat mensen weten wat zij kunnen doen bij klimaatgebeurtenissen. Dat vraagt om duidelijke risico- en crisiscommunicatie, goede dataverzameling, monitoring en toegankelijke voorzieningen
Het WRR-rapport toont aan dat klimaatveiligheid meer is dan stenen. In een veranderend klimaat is het investeren in sociale infrastructuur – zoals vertrouwen, onderlinge betrokkenheid en handelingsruimte – even belangrijk als technische dijken. Alleen met die combinatie vergroten we de veerkracht van de samenleving en beschermen we mensen en gemeenschappen op de lange termijn.
Download hier het rapport Mens en klimaat - De kracht van sociale infrastructuur bij adaptie
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Bouwen aan Ontmoeten en Verbinden: het ZorgSaamWonen Congres 2025
Hoe creëren we dorpen en steden waar ontmoeting vanzelfsprekend is, waar jong en oud…
Na zeven jaar verbeteringen voor Klimaateffectatlas
Met steeds meer zware onweersbuien en hevige regenval treft het dat na zeven jaar de Klimaateffectatlas op een…
WKR: 'Maak vaart met klimaatvisie'
Een toekomstvisie op een klimaatneutraal en klimaatbestendig Nederland geeft de samenleving persepctief en…
'Maak zelf fietsen naar school weer de norm'
Steeds minder kinderen gaan actief naar school. De Beweegalliantie en partners roepen daarom gemeenten en…
Droogteblog: blijf op de hoogte
De hitte slaat weer toe in Nederland en dus is er ook sprake van extreme droogte. Maar waar, hoe en wanneer? En…
Gebiedsontwikkeling volgens De Toekomst aan Tafel
Mare de Wit, de kersverse Toekomstambassadeur water en klimaatadaptatie, ontwikkelde een methodiek…
Breda zet groene standaard als national park city
Breda heeft op 20 mei 2025 als eerste stad in Nederland én de Europese Unie de titel National Park City…
Gezocht: sterren van het bedrijventerrein
Het Programma Verduurzaming Bedrijventerreinen (PVB Nederland) organiseert De Sterren van het Bedrijventerrein…