Rli: Stad voor steeds minder mensen toegankelijk

Steeds minder mensen kunnen deelnemen aan het stedelijk leven. Dat staat in een rapport van de Raad voor leefomgeving en infrastructuur (Rli). Toegang tot de stad zou berer gewaarborgd moeten zijn, adviseert de Raad. Steden trekken mensen door het aanbod van werk, onderwijs, zorg en recreatiemogelijkheden. Om van deze mogelijkheden gebruik te kunnen maken moet je in of dichtbij de stad kunnen worden, gebruik kunnen maken van publieke voorzieningen en je kunnen verplaatsen. Dat lukt steeds minder mensen.

Zowel koop- als huurwoningen in de stad worden steeds duurder. Er wordt steeds meer bezuinigd op publieke voorzieningen als bibliotheken, zorginstellingen en sportvoorzieningen. Bovendien is vervoer voor veel mensen te duur of te tijdrovend. Dit alles zorgt ervoor dat de toegang tot de stad afneemt. 

Dat geldt in het bijzonder voor drie groepen mensen: ten eerste kwetsbare mensen met een laag inkomen of een beperking, ten tweede de zogenaamde 'nieuwe kwetsbaren' als flexwerkers die door hun variabele inkomen bijvoorbeeld geen hypotheek kunnen kirjgen en ten derde een groep die bestaat uit mensen die in de stad een initiatief willen ontplooien, maar die daarvoor geen plek vinden of tegen allerlei regels aanlopen.

Toegankelijkheidstoets

De Rli pleit er voor dat zowel het Rijk als de gemeenten in hun beleid meer dan nu denken vanuit de positie van verschillende groepen mensen in de samenleving. Overheden moeten zich de vraag stellen: wat is de invloed van bijvoorbeeld onze ruimtelijke plannen op de toegankelijkheid van de stad? Hoeveel geld en tijd moeten mensen hebben om deel te kunnen nemen aan het stedelijk leven? De huidige verschillen tussen groepen burgers in toegang tot de stad zijn naar het oordeel van de Rli ongerechtvaardigd. De raad stelt daarom voor om bij nieuw stedelijk beleid een ‘toegankelijkheidstoets’ uit te voeren.

Investeer in publieke voorzieningen

Om de toegang tot de stad voor burgers te verbeteren adviseert de raad een breed pakket aan maatregelen, waaronder:

• Ondersteun burgerinitiatieven die de toegang tot de stedelijke samenleving verbeteren.
• Investeer in publieke voorzieningen, zoals sportvelden, bibliotheken, pleinen en straten.
• Benut de bestaande woningvoorraad beter, onder andere door de kostendelersnorm (vroeger de ‘voordeurdelersnorm’) voor bijstandsgerechtigden te herzien, die in zijn huidige vorm leidt tot dakloosheid van met name jongeren en de doorstroming in de sociale huursector beperkt.
• Ga ongecontroleerde prijsstijgingen in de huursector tegen door een mix van fiscale maatregelen voor particuliere verhuurders die voor meer stabiliteit in de prijzen zorgen.
• Ga uit van de feitelijke vervoersmogelijkheden van mensen, door onder andere te kijken naar kosten, benodigde vaardigheden en daadwerkelijk gebruik. Een richting daarvoor is de zogenaamde ‘15-minutenstad’, met extra aandacht voor ov, voetgangers en fietsverkeer.

Download hier het rapport