Social design: De menselijke maat in de fysieke leefomgeving

woensdag 29 december 2021
Turntable Rotterdam
Wie op bezoek is in een andere stad onthoudt meestal de bijzondere plekken. Mooie architectuur, een kleurrijk kunstwerk of een plein dat net anders is ingericht dan anders. Maar ondanks dat elke gemeente de ambitie heeft om op te vallen, leidt de opstapeling van andere opgaven te vaak tot veilige keuzes. En dat kan anders, vinden Siobhan Burger en Faye Ellen van Arttenders. “Iedereen verdient een inspirerende buitenruimte.”

Een functionele buitenruimte waar je trots op bent, die aanzet tot nadenken, die je doet glimlachen en waar je over vertelt bij een verjaardag. Dat is de kern van wat Arttenders voor ogen heeft. Social design dus. “We willen de menselijke maat in het ontwerp van de buitenruimte brengen”, vertelt Burger. “Dat kan in het stedenbouwkundig ontwerp, en ook met kunst of architectuur. 

Het participatietraject is daarin enorm belangrijk. Je dient dan wel te weten welke vragen je moet stellen en hoe je die input gebruikt. Burger en haar collega’s zijn precies daarin gespecialiseerd. “We werken vanuit een probleemstelling en bepalen samen met onze opdrachtgever wat het einddoel is. Daarna maken we een roadmap en onderzoeken we hoe wij omwonenden kunnen betrekken in het ontwerpproces. Het project zelf zetten we altijd in een bredere context. We hebben daarbij mensen nodig die domein overstijgend durven denken”, vindt Burger. “En een interne ambassadeur vanuit de opdrachtgever, die zorgt dat niemand de grotere ambitie uit het oog verliest. Onze rol is zo bijzonder omdat we allerlei vragen mogen stellen. ‘Waarom is hier niemand van klimaat bij betrokken?’, kan zo’n vraag bijvoorbeeld zijn. Op deze manier kunnen meerdere opgaven aan elkaar gekoppeld worden.” 

Wensen, verhalen en opgaven 

Burger en Ellen vinden dat social design integraal onderdeel zou moeten zijn van het ontwerpproces. Dus niet aan het eind kijken of er nog budget over is voor een kunstwerk, maar vanaf het begin nadenken over hoe een plek lokale betekenis kan krijgen, door wensen en verhalen van bewoners te combineren met andere opgaven als klimaat of spelen en bewegen. “Gemeenten hebben de ambitie om integraal te werken, maar vaak gaat het in zo’n proces toch over specifieke dingen. Als een wijk wordt gepresenteerd als waterrijk, dan komen er gewoon vijf extra slootjes. Hetzelfde verhaal bij een groene wijk. Hup, vijftig bomen erbij. De creativiteit is ver te zoeken.” 

Niet de hele fysieke leefomgeving hoeft een aaneenschakeling van aparte, kleurrijke plekken te worden. “Het is een kwestie van balans zoeken. Wij beschouwen een gebied als een canvas. Soms zet je de volumeknop  op een bepaalde locatie wat hoger en op een andere plek wat lager. In de praktijk zien we echter dat de ruimte voor bijzondere dingen wegvalt. Je zult van tevoren een soort black box moeten creëren waar verbijzondering plaats mag vinden.” Burger blijft het benadrukken: social design moet integraal en vanaf het begin van een project worden opgepakt. “Iedereen zegt ‘wij werken al integraal’. Maar wij merken in de praktijk dat ambtenaren van verschillende domeinen elkaar vaak helemaal niet kennen.”  


Je las een deel van het artikel dat eerder in de speciale printeditie van Biind Magazine stond. Het hele artikel lezen? Bestel dan gratis Biind Print. Vul in onderstaand formulier je gegevens in en we sturen het magazine toe.

 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

Groene steden
person_outlineBlog

We hebben meer groene steden nodig!

24 mei om 08:00 uur
Het is lente, het zonnetje schijnt, de lucht is blauw en de vogeltjes fluiten. Oftewel, het is tijd om lekker naar…
Lees verder
Amersfoort by night
descriptionArtikel

Aandacht voor “Het ontwerp van het avondbeeld” op Vakbeurs Ruimte & Licht

18 mei om 12:24 uur
Kunstlicht is bepalend voor het avondbeeld van de openbare ruimte. Toch wordt er vaak pas laat in het proces over…
Lees verder
Platteland
flash_onNieuws

Platteland en stad van grote invloed op elkaar

6 mei om 13:39 uur
Bij het maken van beleid worden het platteland en de stad vaak gezien als twee aparte werelden. Maar in de…
Lees verder
Groen bedrijventerrein
flash_onNieuws

Nationaal Groeifonds: miljoenen naar toekomstbestendige leefomgeving en werklandschappen van de toekomst

19 apr om 11:04 uur
De komende jaren wordt fors geïnvesteerd in een groenere en gezondere leefomgeving. Het kabinet trekt miljarden…
Lees verder
Luchtfoto
flash_onNieuws

Publicatie: Data en Gebiedsontwikkeling

19 apr om 10:42 uur
De SKG Kring van Adviseurs Gebiedsontwikkeling van de TU Delft beschrijft in de nieuwe publicatie Data en…
Lees verder
Kunst in Omgevingswet
filter_listLongread

Kunst en social design in de Omgevingswet

13 apr om 08:00 uur
Vier uitgangspunten en zes voorbeelden die als handvat kunnen dienen bij het vormgeven van participatie in de…
Lees verder
Atlas van de regio
flash_onNieuws

Atlas van de Regio

7 apr om 08:00 uur
Wie is de eigenaar van welke grond in Nederland? Hoe is gezondheid verdeeld over ons land? Waar staan ecologische…
Lees verder
Wijkaanpak
flash_onNieuws

Manifest voor succesvolle wijkaanpak

5 apr om 08:00 uur
'De wijk' is terug van weggeweest op de landelijke politieke agenda. Speciaal voor de nieuw verkozen…
Lees verder