De toegevoegde waarde van groen op bedrijventerreinen

Nederland telt ongeveer 3500 bedrijventerreinen op een oppervlak dat bij elkaar geteld bijna zo groot is als de Veluwe, zo becijfert directeur Marc van Rosmalen van de Koninklijke Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzieners (VHG). Volgens Van Rosmalen zijn de leden van de VHG de vergroeners van Nederland, waarbij ook groen op gevels en in het interieur bij hoort.

Groen is goed voor zowel natuur, klimaat, mens als economie, benadrukt Van Rosmalen. Daarmee kan hij een breed politiek spectrum bestrijken. De ene partij zal vooral hechten aan klimaat en natuur; de andere juist aan mens en economie. Ze worden er allemaal mee bediend en zien daarmee het belang van vergroenen.

Programma Werklandschappen

Industrie- en bedrijventerreinen moeten wat Van Rosmalen betreft de ‘Werklandschappen van de toekomst’ worden. Dat is ook de titel van een programma dat een dertigtal partijen samen hebben opgestart om te komen tot werkgebieden waar meer ruimte is voor natuur en mensen, en die beter bestand zijn tegen schade door wateroverlast, droogte en hitte. Dat zijn plekken waar werknemers gelukkiger, productiever en gezonder zijn. In tegenstelling tot de grauwe, grijze vlaktes die bedrijventerreinen nu vaak zijn. Van Rosmalen is als bestuurslid betrokken bij de Stichting Werklandschappen van de Toekomst.

“Bijna 1 op de 3 mensen werkt op een bedrijventerrein en we verdienen er met z’n allen 40% van het geld. Maar uitnodigend zijn deze gebieden niet. Zelfs werknemers die via een raam uitzicht hebben, worden niet uitgenodigd tot bijvoorbeeld een lunchwandeling. Slechts 1 procent van de bedrijventerreinen is groen of blauw. Slechts 100.000 hectare bedrijventerrein is toekomstbestendig, terwijl er in 2030 behoefte is aan maar liefst 700.000 hectare toekomstbestendige bedrijventerreinen.”

Er moet dus wel iets gebeuren om aan die behoefte te voldoen, concludeert Van Rosmalen. Niettemin is het vaak lastig om daarvoor een goede businesscase op te bouwen. De Stichting Werklandschappen van de Toekomst werkt samen met ondernemers op bedrijventerreinen aan best practices van vergroening en klimaatadaptatie en streeft ernaar om dit het nieuwe normaal te laten worden.

Meerdere waardes

Waarde is er volgens Van Rosmalen ook wel degelijk. “Je zou bijvoorbeeld slim kunnen combineren, waardoor het bedrijventerrein tevens dienst doet als park voor een aangrenzende woonwijk. Vergroenen beperkt ook wateroverlast door hevige buien en helpt tegen droogte en hitte. Juist boven asfalt en bitumen daken kan het enorm heet worden. Daarbij zorgt groen ook voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat en is het gunstig voor de verhuurbaarheid en de vastgoedwaarde. Maatschappelijk gezien kunnen groene bedrijventerrein bijdragen aan het beperken van klimaatverandering en de biodiversiteitscrisis en zijn ze goed voor de gezondheid en productiviteit van werknemers.” Andere baten die hij ziet betreffen de waterschapslasten en verzekeringen door het beperken van risico’s op waterschade.

Ondanks al die extra waarde komt de vergroening van bedrijventerreinen nog niet massaal op gang. “Dat komt onder meer doordat groen wordt ervaren als kostenpost en de baten onbekend zijn, of dat anderen profiteren van de investeringen van de één. Daarnaast ontbreekt het aan regie. Groeninnovaties zijn er, maar ze vinden onvoldoende toepassing. Ook is er een arbeidsmarkttekort aan voldoende gekwalificeerde groenprofessionals”, schetst Van Rosmalen de hordes die Werklandschappen van de Toekomst heeft te slechten.

FLEX en duurzaamheid

Dat het daadwerkelijk zo kan werken, beaamt Frank Ambaum, facilitair manager bij FLEX. Dit is een wereldwijd opererend bedrijf dat elektronische en mechanische apparatuur produceert, assembleert en transporteert in opdracht van grote producenten. FLEX heeft vier vestigingen in Nederland. Het hoofdkantoor is gevestigd in Oostrum, waar ook een bedrijfshal staat. Daarnaast zijn er bedrijfshallen in Venlo en in Venray.

Die in Venray is gebouwd in 1997 en is de oudste. Daar is weinig duurzaams aan en het gebouw heeft energielabel B. In 2009 nam FLEX het hoofdkantoor in Oostrum in gebruik, met energielabel A. In 2017 volgde de hal in Venlo, die vol was gelegd met PV-panelen. “We leverden daarvan 75% terug aan het net. Nu betalen we daarvoor een terugleverboete en zetten we de panelen uit in de maanden mei en juni.” Bij de in 2023 gerealiseerde hal in Oostrum is dan ook niet meer PV aangebracht dan voor het eigen verbruik nodig is.

Lees het complete verslag van deze deelsessie over natuurinclusieve bedrijventerreinen tijdens het KAN Congres 2125 op de website van KAN bouwen.
Bekijk ook de presentatie Hoe bouwen we natuurinclusieve bedrijventerreinen?