Gezondheidsverschillen in Nederland worden niet alleen beïnvloed door gedrag en de inrichting van de leefomgeving, maar ook door de ruimtelijke scheiding van mensen en voorzieningen.
Ruimtelijke spreiding van groot belang voor gezondheid
Foto: Shutterstock
Terwijl beleid zich vooral richt op gezonder leven, blijkt de afstand tussen kwetsbare bewoners en stedelijke centra steeds groter te worden, bekend als de 'suburbanisatie van armoede'. Tegelijkertijd neemt het aanbod van voorzieningen in deze gebieden af, omdat ze efficiënter kunnen worden georganiseerd in economisch sterkere delen van steden. Dit is een extra zorg voor kwetsbare bewoners, omdat zij meer afhankelijk zijn van de kwaliteit van hun directe leefomgeving, gezien hun beperkte financiële middelen en minder uitgebreide kennis en vaardigheden.
Gebrek aan regionale planning
Het proces van ruimtelijke uitsortering vindt voornamelijk plaats op stadsregionaal niveau, waar het toezicht van verschillende overheden versnipperd is. Er is ook een gebrek aan regionale planning om de grote verschillen in woonvoorkeuren en -mogelijkheden van huishoudens adequaat te faciliteren. Het gaat niet alleen om het aanbieden van het juiste woningaanbod op de juiste plek, maar ook om het creëren van buurten met voldoende sociaal weefsel en basisvoorzieningen die aansluiten bij de behoeften en mogelijkheden van bewoners.
Integrale benadering vereist
Om gezondheidsverschillen effectief aan te pakken, moet het volkshuisvestingsbeleid niet alleen gericht zijn op rendement en efficiëntie, maar ook op voorzieningen, verdelings- en rechtvaardigheidsaspecten. Hierbij is het essentieel om zowel oog te hebben voor economische vitaliteit als voor de behoeften van alle bewoners. Het vereist een integrale benadering op regionaal niveau, waarbij overheden samenwerken om een gebalanceerde en rechtvaardige leefomgeving voor iedereen te bevorderen.
Rapport
Het Planbureau voor de Leefomgeving publiceerde onlangs het rapport Gezondheidsachterstanden: Kijk ook eens naar de ruimtelijke uitsortering van mensen en voorzieningen. In het rapport komt onder meer aan bod hoe je met ruimtelijk beleid gezondheidsverschillen kunt terugdringen.
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Drie regiowinnaars EO Wijersprijsvraag bekend
De Eo Wijersstichting heeft in de dertiende editie van haar prijsvraag de winnende inzendingen aangewezen voor…
Hitte is in Amsterdam een integrale opgave
In Amsterdam werkt een team van adviseurs en een hittecoördinator aan een aanpak die verder gaat dan verkoeling…
'De oude meetlat maakt de verkeerde keuzes logisch'
Steeds meer gemeenten en organisaties spreken over een 'gezonde leefomgeving'. maar dreigt de term oderhand…
Waarom meiden de openbare ruimte minder vaak gebruiken
De openbare ruimte is niet voor iedereen even uitnodigend. Vooral meisjes en jonge vrouwen maken aanzienlijk…
Wadi's als kans voor klimaatadaptatie en BOSS-ruimte
Steeds meer gemeenten worstelen met een stapeling van ruimtelijke opgaven: klimaatadaptatie, woningbouw en de…
Provincie Zuid-Holland zoekt beweeginitiatieven als waardevolle input voor gemeentelijk beleid
Voor de vijfde keer gaat de provincie Zuid-Holland op zoek naar het Beste Beweeginitiatief en de Beste…
Stadsnatuur is meer dan franje: het groeneffect ontsluierd
Veel wijst erop dat stadsnatuur een positief effect heeft op de gezondheid en het welbevinden van mensen. Toch…
Gezondheid is geen bijzaak meer in ruimtelijke plannen
De meeste Nederlanders komen alleen met de GGD in aanraking als ze een vaccinatie voor een verre reis moeten…