Nederland staat voor steeds grotere klimaatuitdagingen: hittegolven, zware regenbuien, droogte en zeespiegelstijging ontwrichten niet alleen landschappen, maar ook gemeenschappen. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) benadrukt in het rapport Mens en klimaat - De kracht van sociale infrastructuur bij adaptie dat fysieke maatregelen zoals dijken en waterbuffers essentieel blijven, maar niet voldoende zijn.
Waarom sociale infrastructuur cruciaal is bij klimaatadaptatie

Bron: WRR
Volgens de WRR is klimaatbestendigheid niet alleen een kwestie van stenen en beton, maar ook van sociale samenhang. Drie maatschappelijke factoren zijn daarbij bepalend:
- Hoe gaan mensen om met onzekerheid?
Wie risico’s kan inschatten en vertrouwen heeft in eigen kunnen, durft ook te handelen. Sociale voorbeelden hebben daarnaast grote invloed op adaptatiegedrag - Sociale cohesie
Sterke lokale netwerken kunnen cruciaal blijken bij calamiteiten: zij bieden niet alleen praktische hulp, maar versterken ook vertrouwen en gezamenlijk herstelvermogen. Omgekeerd ondermijnt onzorgvuldig optreden van overheid en hulpdiensten deze samenhang - Sociaal-economische positie
Wie minder middelen heeft, is kwetsbaarder. Minder geld, beperkte woonkwaliteit of minder toegang tot hulp kunnen adaptatiebemoeilijken en herstel vertragen
Drie kernaanbevelingen voor beleid
De WRR doet drie concrete beleidsvoorstellen om adaptatie vanuit een bredere blik vorm te geven.
- Investeer in sociale infrastructuur
Bij ruimtelijke inrichting hoort niet alleen fysieke veiligheid, maar vooral ook maatschappelijke veerkracht – met extra aandacht voor sociaal of economisch kwetsbare gebieden - Stimuleer samenwerking en vertrouwen
Overheden en maatschappelijke partijen moeten zich gezamenlijk committeren aan versterking van sociale netwerken. Daarbij biedt het Deltaprogramma een voorbeeld voor gezamenlijke kennisdeling en samenwerking - Versterk handelingsperspectief en communicatie
Overheden moeten zorgen dat mensen weten wat zij kunnen doen bij klimaatgebeurtenissen. Dat vraagt om duidelijke risico- en crisiscommunicatie, goede dataverzameling, monitoring en toegankelijke voorzieningen
Het WRR-rapport toont aan dat klimaatveiligheid meer is dan stenen. In een veranderend klimaat is het investeren in sociale infrastructuur – zoals vertrouwen, onderlinge betrokkenheid en handelingsruimte – even belangrijk als technische dijken. Alleen met die combinatie vergroten we de veerkracht van de samenleving en beschermen we mensen en gemeenschappen op de lange termijn.
Download hier het rapport Mens en klimaat - De kracht van sociale infrastructuur bij adaptie
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Handreiking Groen bij uitbreidingslocaties
Provincie Utrecht heeft als ambitie dat groen evenwichtig moet meegroeien met de woningbouw bij…
Nationaal Programma Vitale Regio’s zet in op leefbaarheid
Leefbare regio’s, een duurzaam en bereikbaar voorzieningenniveau en een gezonde en kansrijke toekomst voor…
Groen, verduurzaming en klimaatadaptatie dé thema's van 2024
Het is de tijd van lijstjes. En dan kan Biind niet achterblijven. Het jaar 2024 zat vol inspirerende…
Gemeente Enschede toegetreden tot Europese denktank voor waterbewuste steden
De Europese Commissie heeft onlangs de gemeente Enschede gekozen om toe te treden tot het partnerschap Water…
Platform Integrale Samenwerking Openbare Ruimte gelanceerd
Om bij de toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte de uitdagingen voor de onder- en bovengrond…
Dordrecht investeert fors in leefbaarheid en vergroening
De historische binnenstad van Dordrecht, die aan twee zijden door de rivier wordt begrensd, kampt met…
Dordrecht Sportgemeente van het Jaar 2024, ook prijs voor Maastricht
Tijdens het jubileumcongres van Vereniging Sport en Gemeenten in ’s-Hertogenbosch werd Dordrecht afgelopen week…
10 maatregelen voor schoon en voldoende water
De Maatschappelijke Watercoalitie overhandigt op 24 september het Watermanifest als petitie aan de Tweede Kamer…