‘Bouwen met ruimte voor groen is geen tegenstrijdige opgave’

Een natuurlijke omgeving werkt positief op het menselijk brein en lichaam, dusdanig dat zorginstellingen experimenteren met natuur als therapie. Volgens Ten Bolscher, gedeputeerde Landbouw, Natuur & Faciliteit bij de provincie Overijssel, zijn we echter de waardering voor de natuur kwijtgeraakt door ontwikkelingen in de bouw, zoals het lucht- en kierdicht bouwen, waardoor onder andere vogels en vleermuizen niet meer kunnen nestelen. 

Ten Bolscher: “Ik heb jarenlang in de installatietechniek gezeten, waar altijd volop aandacht is voor een goed binnenklimaat. Dat is absoluut belangrijk, zeker in verband met corona, maar groen is misschien nog wel belangrijker dan al die technische snufjes.”

Bouwproces aanpakken

Ondanks de sterke ambitie en het bewijs van het positieve effect van de natuur ligt er een fikse uitdaging: hoe zorgen we dat er ruimte blijft voor groen en water? Die uitdaging speelt vooral in het bouwproces. Regelmatig sneuvelt een groene ambitie gaandeweg in het bouwproces, bijvoorbeeld omdat de (beheer)kosten hoger uitvallen dan aan de voorkant bedacht. Te vaak wordt een ruimte daardoor volgestapeld met stenen.

Ten Bolscher: “Het is geen tegenstrijdige opgave om gebouwen te bouwen én ruimte te maken voor groen, water, planten en dieren. Dat versterkt juist het wooncomfort en woonplezier en het kost bijna niets aan extra ruimte. Kijk naar energiezuinig bouwen: woningen zijn in vijftig jaar tijd intrinsiek de helft zuiniger geworden omdat er een ambitie is gesteld. Dat ging met passen en meten, maar nu bouwen we super energiezuinige woningen die nauwelijks duurder zijn qua materiaal. Dat kan ook gelden voor bouwen met de natuur.”

Gezamenlijke ambitie

De gedeputeerde roept om op tot integraliteit in het ontwerp- en bouwproces. De trend van bouwteams kan de opgave om te bouwen met water en groen verder versterken. Door alle partijen aan de voorkant van de planontwikkeling mee te nemen, wordt een ambitie gezamenlijk geformuleerd en worden iedereen in het proces medeplichtig aan de opgave. 

Ten Bolscher: “Een projectontwikkelaar moet zich niet verschuilen achter een gemeente, maar zelf aantonen waar ze zich op willen onderscheiden. Als gemeente kun je vervolgens faciliteren door kennis beschikbaar te stellen en partijen uit te dagen om groen en biodiversiteit in de plannen te verwerken. Als we vanuit deze insteek groene omgevingen laten ontstaan, ben ik ervan overtuigd dat de vraag ernaar vanzelf komt. Partijen gaan zich dat realiseren. Zij willen er dan aan voldoen, want de eindgebruiker vraagt erom.”

Hoe dan? Dat hoor je tijdens het congres Natuurlijk 2020 op 19 november. Ten Bolscher gaat op die dag in gesprek met bestuurders en ontwikkelaars over de visie, ambities en doelstellingen op gebied van natuurinclusief bouwen. Ook volg je diverse inspirerende keynotes en praktische workshops. Mis het niet; meld je nu gratis aan.