De rijksoverheid heeft de Ontwerp-Nota Ruimte gepubliceerd, de langetermijnvisie voor de inrichting van Nederland richting 2050, met een doorkijk naar 2100. Het document vervangt de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) uit 2020 en vormt de basis voor keuzes die provincies, gemeenten en waterschappen de komende jaren moeten maken.
Ontwerp Nota Ruimte: veel aandacht voor gezondheid
Foto: Shutterstock
De Nota gaat uit van vier hoofdthema’s: Water en bodem, Landbouw en natuur, Economie en energie en Wonen, werken en bereikbaarheid.
Water en bodem sturend
De Nota stelt dat water en bodem leidend moeten zijn bij ruimtelijke keuzes. Dat betekent dat de draagkracht van bodem en watersystemen de randvoorwaarden bepalen voor andere functies, zoals woningbouw of landbouw.
Concreet gaat het om:
- bescherming en herstel van drinkwatergebieden;
- maatregelen tegen bodemdaling en verdroging;
- ruimte voor rivieren en versterking van dijken;
- vasthouden en bergen van water op regionaal niveau om beter om te gaan met extreme neerslag en droogte.
Zo wil het kabinet een adaptief watersysteem opbouwen dat bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering.
Landbouw en natuur in balans
Ook landbouw en natuur krijgen een centrale plek. De Nota stelt dat biodiversiteit en natuurgebieden versterkt en verbonden moeten worden. Tegelijkertijd blijft landbouwgrond belangrijk, maar met de nadruk op duurzamer gebruik en combinaties met andere functies.
In gebieden waar meerdere opgaven samenkomen – zoals stikstofreductie, wateropgaven en natuurontwikkeling – vraagt het Rijk om integrale afwegingen in plaats van sectorale besluiten.
Meervoudig ruimtegebruik
Een terugkerend uitgangspunt in de Nota is het meervoudig benutten van ruimte. Dat betekent dat functies waar mogelijk worden gecombineerd. Voorbeelden zijn natuurontwikkeling die ook waterberging mogelijk maakt, of energie-infrastructuur die landschappelijk wordt ingepast.
Gezonde leefomgeving
De Nota benadrukt dat een gezonde leefomgeving een basisvoorwaarde is. Luchtkwaliteit, geluid, groen en toegankelijkheid tot voorzieningen spelen daarbij een rol. Nieuwe woon- en werklocaties moeten zo worden ontwikkeld dat ze bijdragen aan gezondheid en klimaatbestendigheid.
Regionale verschillen
Onder het motto “elke regio telt” wordt rekening gehouden met de verschillen in landschap, bodem en cultuurhistorie. Regio’s krijgen de ruimte om eigen kenmerken centraal te stellen bij de toepassing van de nationale kaders.
Inspraak en vervolg
De Ontwerp-Nota Ruimte ligt ter inzage. Overheden, organisaties en burgers kunnen in deze periode zienswijzen indienen. Na verwerking van de reacties stelt het kabinet de definitieve Nota vast, die richtinggevend zal zijn voor de ruimtelijke inrichting van Nederland in de komende decennia.
Meest gelezen
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Breda opent het eerste volledig rookvrije stadspark in Nederland
In Breda werkt de gemeente aan de realisatie van het Seeligpark, dat op 6 mei 2026 zijn deuren opent en, naar…
Zo helpt STOMP bij het maken van concrete keuzes in de straat
Veel gemeenten zoeken naar een heldere leidraad om mobiliteit in de openbare ruimte te organiseren. Ze willen…
Samen aan de slag voor een gezondere leefomgeving!
Een gezondere leefomgeving ontstaat niet vanzelf. We weten al veel over wat werkt, maar de stap van weten naar…
ZonMw deelt lessen over samenwerken aan gezonde leefomgeving
ZonMw heeft een nieuwe kennisbundel gepubliceerd over samenwerken aan een gezonde leefomgeving. De bundel…
Strokenbeleid moet Gelderland helpen uit de stikstofimpasse te komen
De provincie Gelderland heeft een nieuw strokenbeleid vastgesteld om de stikstofuitstoot rond kwetsbare…
Leidraad voor sturen op waarden helpt beheerders gemeenten verder
Hoe bepaal je wat écht belangrijk is op welke plek in de openbare ruimte? Is het biodiversiteit, gezondheid,…
Kader voor gezondheid in de openbare ruimte: vuistregels voor bewegen, groen en ontmoeten
Het RIVM presenteert een set ruimtelijke vuistregels gericht op het bevorderen van gezondheid in de openbare…
Investeren in een schoner milieu levert wereldwijde voordelen op
Een recent rapport van het United Nations Environment Programme (UNEP) laat zien dat investeringen in een…