Geld geen voorwaarde voor ontstaan Blue Zone

donderdag 4 april 2024

Rudi Westendorp

“Blue zones bestaan overal, niet alleen op de vijf bekende plekken op de wereld”, aldus professor Rudi Westendorp, hoogleraar ouderengeneeskunde. Hij heeft acht jaar in Denemarken gewoond en gewerkt en is ook daar op zoek gegaan naar blue zones. “Ik heb er twee gevonden. Eentje vlakbij Kopenhagen in een welgestelde wijk. Dat is niet onverwacht. Maar de ander lag juist afgelegen, in een economisch achtergesteld gebied. Heel opmerkelijk. Daaruit kun je concluderen dat geld wel kan helpen, maar geen noodzakelijke voorwaarde is voor het ontstaan van een blue zone.”

Blue zone als sociaal construct

Blue zones zijn volgens Rudi niet voor de eeuwigheid. Ze komen en gaan. Blue zones zijn ook overal anders. Hij ziet een blue zone vooral als een sociaal construct dat mensen met elkaar teweegbrengen. “Ze zijn niet bewust ontworpen om er heel oud te worden maar toevalligerwijze ontstaan. Ze worden door anderen herkend omdat mensen er gemiddeld langer gezond blijven en heel oud kunnen worden.”

Hij begrijpt dat blue zones een wenkend perspectief bieden. “Het is natuurlijk een aanstekelijk idee dat er plaatsen zijn waar de kans op een gezond lang leven groter is. Maar er bestaat geen standaard recept voor en je kunt het dan ook niet afdwingen.” Hij ziet weinig overeenkomsten tussen de vijf plekken waar mensen bovengemiddeld oud worden. “In Sardinië vloeit de wijn rijkelijk tijdens copieuze maaltijden. In Okinawa eten de mensen zeewier en houden er een ascetische leefstijl op na. Toch worden mensen op beide plekken bovengemiddeld oud.”  

Redeneren vanuit individu

Voor het ontstaan van een blue zone moeten we volgens hem meer vanuit het individu redeneren. Wat kun je zelf doen om er het beste van te maken? Eigenlijk eenvoudig: “Neem de bekende leefregels in acht: eet kleurrijk en niet te veel, blijf bewegen en houd er een sociaal leven op na zonder te roken of overmatig te drinken. Dat scheelt 10 jaar levensverwachting met als bonus 20 jaar gezondheid extra. Daarmee is van bovenaf ieder land blauw gespikkeld. Dat sociaal rijke leven wordt wel in alle blue zones herkend. Heb oog voor je medemens en kom in actie als het nodig is. Anders gezegd, wees een sociaaldemocraat. Dat moet op gouvernementeel niveau, lokaal én individueel niveau. Wanneer die drie niveaus met elkaar synchroniseren dan is de kans het grootst dat er een blue zone ontstaat.”

Black hole

Rudi verwijst naar de filosoof Emmanuel Levinas. Die schreef lange tijd geleden dat de mens alleen tot zijn recht komt in de ogen van de ander. In navolging predikt psychiater Dirk de Wachter dat de mens zingeving ervaart wanneer hij deel uitmaakt van een groep. “Op enkele heremieten na”, voegt Rudi toe. Wanneer je je buiten de groep plaatst, graaf je voor jezelf een ‘black hole’. Het is daar eenzaam en ongezond. Samen moeten we ervoor zorgen dat zoveel mogelijk mensen zo lang mogelijk hun talenten ontwikkelen om te voorkomen dat ze in zo’n gat vallen. “Kruip dus uit je eigen black hole en maak samen een blue zone!”

Blue Zone Festival

Op donderdag 20 juni vindt het eerste Blue Zone Festival in Nederland plaats. Tijdens het Blue Zone Festival word je geïnformeerd en geïnspireerd over alles rondom de bekende blue zones: van inspiratiesessies tot workshops en van beleving tot betekenisgeving. Wil jij graag op de hoogte gehouden worden over het Blue Zone Festival? Volg het festival op LinkedIn

Meer artikelen met dit thema

flash_onNieuws

Steden gezonder ontwerpen: Meer woningen en een gezondere omgeving

14 mei om 15:04 uur

Anders ontwerpen leidt tot meer woningen en een gezondere omgeving. Dat is de conclusie van het rapport Gezonde…

Lees verder
flash_onNieuws

Maatschappelijke opbrengst van sporten en bewegen 2,76 keer hoger dan kosten

29 mrt om 08:54 uur

Investeren in sporten en bewegen loont en levert een maatschappelijke opbrengst op die 2,76 keer hoger is dan…

Lees verder
descriptionArtikel

Stappenplan naar gezonde gemeenten: praktische instrumenten en lessen uit onderzoek

28 mrt om 11:17 uur

Na ruim 4 jaar onderzoek naar gezondheidsverschillen en aanpakken in wijken en regio…

Lees verder
flash_onNieuws

Inschrijving Gezonde Buurt geopend

18 mrt om 10:25 uur

Ook in 2024 hebben Jantje Beton, IVN Natuureducatie en JOGG de ambitie om 15 Gezonde Buurten te ontwikkelen. …

Lees verder
descriptionArtikel

Project Klimaatadaptatie en Gezondheid biedt advies voor GGD'en

14 mrt om 14:27 uur

Hoe beperk je de gezondheidseffecten van klimaatverandering? Wat kunnen GGD-afdelingen zoals…

Lees verder
flash_onNieuws

Natuur voor elkaar organiseert online informatiebijeenkomst groene schoolpleinen

13 mrt om 08:55 uur

Bassischolen die bezig zijn met het vergroenen van hun schoolplein, of die dit juist al gedaan hebben maar nog…

Lees verder
descriptionArtikel

‘Bij groen in de stad is één plus één zeven’

29 feb om 09:35 uur

Meer groen in de buitenruimte, het lijkt een inkoppertje in een tijd waarin we steeds regelmatiger kampen met…

Lees verder
flash_onNieuws

Miljardeninvestering nodig om steden aan groennormen te laten voldoen

9 feb om 17:14 uur

Er bestaat nog geen goede groennorm die we in Nederland kunnen gebruiken, een kwaliteitseis aan het groen…

Lees verder