De voetganger: een zaak van mobiliteit en ruimte

vrijdag 22 september 2023

Foto: Shutterstock

Lopen, wandelen, de voetganger. Er is veel om te doen de laatste jaren. Maar terwijl het beleid voor dit onderwerp bij de afdeling mobiliteit is belegd, valt de ruimte die ervoor nodig is onder het ruimtelijke domein. Over deze clash wordt op 3 oktober uitgebreid gesproken tijdens het Nationaal Voetgangers Congres in Amsterdam.

De stoep is de plek voor bomen, bankjes, lichtmasten en laadpalen. Steeds meer functies krijgen hier een plek, terwijl het trottoir van oudsher restruimte is. De ruimte die overbleef nadat de rijbaan, misschien een busbaan en het fietspad waren ingetekend. Zeker in historische binnensteden zijn stoepjes vaak niet meer dan strookjes van drie tegels breed, onderbroken door lichtmasten en ander straatmeubilair.

Bedenk dan dat de voetganger in menig gemeentelijk mobiliteitsbeleid meer ruimte krijgt. Maar ruimte op straat, die is er nauwelijks. En daar wringt het. Want om mensen letterlijk in de benen te krijgen, moet het wel aantrekkelijk zijn om de auto of de fiets te laten staan.

Ruimte maken voor de voetganger

Het thema van het Nationaal Voetgangerscongres 2023, op 3 oktober in Amsterdam, is Ruimte maken voor de voetganger. Dat klinkt makkelijker dan het is. Immers, ruimte maken voor de voetganger betekent minder ruimte voor iets anders. En er moet al zo veel.

Gedurende de hele dag is er volop aandacht voor die clash. Het is dan ook dé gelegenheid om in contact te komen met ‘die ander’. Voor het leggen van nieuwe verbindingen, het maken van nieuwe plannen. Ruimte en mobiliteit komen samen.

Amsterdam als tienminutenstad

Keynote spreker Jos Gadet, zal in zijn voordracht ingaan op de ambitie van de gemeente Amsterdam om een tienminutenstad te worden. “De beloopbaarheid van voorzieningen dichtbij is dus belangrijk voor een (economisch) aantrekkelijke stad. Ik wil wegblijven van het activistische geluid om ‘de straat terug te geven aan de voetganger’, maar gebruik gewoon een analytische blik en maak daarmee beleid voor de gemeente”, vertelde Gadet eerder in dit interview.

Ook in de parallelsessies gaat het veelal over de ruimte die nodig is voor de voetganger. Zo is er bijvoorbeeld een workshop over voetgangersnormen. In rustige tot drukke gebieden, maar ook in extreem drukke voetgangersgebieden kunnen normen bijdragen aan een goed voetgangersklimaat. In rustige tot drukke straten dient de normstelling bij te dragen aan voldoende ruimte voor de voetganger; ruimte die gedeeld moet worden met andere functies op het voetpad en andere modaliteiten in de straat. In de extreem drukke gebieden gaat het bij de ontwikkeling van normen om de vraag wanneer het druk is, wie dat vindt en het motief en bijbehorende gedrag van voetgangers.

Bij de sessie over integraal loopbeleid een tweetal praktijkvoorbeelden, uit Eindhoven en uit Utrecht. Verteld wordt over hoe de samenwerking tussen domeinen ruimte creëert voor de voetganger.

Zoals het een goed Voetgangerscongres betaamt gaan de deelnemers ook op pad. Zo wordt in de walkshop Ruimte maken, ruimte laten een drukke straat getoetst op twaalf thema’s. Een brede blik op de openbare ruimte dus, die inzichtelijk maakt welke keuzes er gemaakt moeten worden.

LoopAward

Bij de plenaire afsluiting wordt bekend gemaakt wie dit jaar de winnaar wordt van de LoopAward, de prijs voor het beste loopinitiatief van Nederland. Eerdere winnaars waren De dementievriendelijke route – de Oost (2022) en Met Walking4School loopt het beter (2022), StationsOmmetjes van NS (2021) en het Rondje Stadionpark van Gemeente Rotterdam (2021), en het Leidse Singelpark, gemeente Leiden (2020).

Ook meepraten over hoe je ruimte maakt voor de voetganger? Kom dan naar het Nationaal Voetgangerscongres op 3 oktober in Amsterdam. Meer informatie over het programma en aanmelden vind je hier.