Grote gemeenten hebben ernstig tekort aan openbaar groen

Hoewel er de laatste jaren steeds meer aandacht is voor het belang van voldoende groen in de stad, delft ook in nieuwbouwijken groen vaak het onderspit. Dit is slecht nieuws voor de leefbaarheid van steden, en gaat ten koste van de biodiversiteit. Natuur & Milieu wil daarom dat de overheid groennormen gaat invoeren om verdere verstening van gemeentes tegen te gaan.

"Nederland versteent steeds verder. Met als gevolg straten die na een heftige regenbui uren blank staan, en hittestress in steden. Verstening is bovendien één van de belangrijkste oorzaken voor de achteruitgang van vogels en insecten. Hoewel beleidsmakers de mond vol hebben van het belang van groen, zien we in de praktijk toch vooral een volgend stenen tijdperk naderen. Dat wil niemand, vandaar ons pleidooi aan de overheid. Maak groennormen wettelijk verplicht voor alle nieuwbouw en stadsvernieuwing. Zodat alle wijken die we de komende jaren gaan bouwen natuurrijk en klimaatbestendig zijn", aldus Rob van Tilburg, directeur Programma’s bij Natuur & Milieu.

In het onderzoek werden twee criteria gebruikt om de verstening van buurten te bepalen. Ten eerste de beschikbaarheid van minstens 75m2 groen per woning, waarbij alles wat niet versteend is wordt meegeteld als groen (zoals parken, grasvelden, bermen en water). Het tweede criterium is een advies van de Wereldgezondheidsorganisatie en gaat over de aanwezigheid van tenminste één hectare aaneengesloten groen per buurt. Voor biodiversiteit, ontspanning en welzijn van mensen moet het groen namelijk niet te versnipperd zijn. Voor beide criteria geldt dat ze een gewenste richting aangeven, maar niet wettelijk verplicht zijn voor gemeentes of projectontwikkelaars.

Buurten van beton

Uit het onderzoek blijkt dat in de 32 grootste gemeentes van ons land (100.000 inwoners of meer) 53% van de buurten niet voldoet aan het criterium van 75m2 groen per woning. In deze buurten wonen in totaal 3,5 miljoen mensen. Bij één op de tien buurten is er geen aaneengesloten stuk groen van minimaal één hectare te vinden. Uit het onderzoek blijkt dat wijken gebouwd na het jaar 2010 (nieuwbouw) weliswaar beter scoren op groen dan de oudere wijken, maar dat bij een derde van de nieuwbouwbuurten het criterium van 75m2 ook niet wordt gehaald.

Woningbouwopgave

Natuur vecht zich niet zomaar terug in de openbare ruimte, daarvoor is wetgeving nodig, stelt Natuur & Milieu. De nieuwe Omgevingswet is daarvoor een uitgelezen kans. Daar moet een landelijke verplichting in komen tot natuurinclusief bouwen die van toepassing is op nieuwbouw en stadsvernieuwing. De nieuwe minister van Wonen, Hugo de Jonge, zou hiervoor een voorstel moeten doen. Op korte termijn moet dat gebeuren, gezien het grote aantal bouwprojecten dat de komende jaren plaats moet vinden, aldus de organisatie.

Vorig jaar publiceerde Natuur & Milieu samen met een brede coalitie van banken, projectontwikkelaars, gemeentes en bouwers het manifest Bouwen voor Natuur. Ook daarin wordt namens de sector gepleit voor nationale verplichte groennormen voor de bouw en stedelijke ontwikkeling.