Hoe gaan we naar een gezonde leefomgeving?

Een gezonde leefomgeving is een leefomgeving die als prettig wordt ervaren, en waar de druk op de gezondheid zo laag mogelijk is (RIVM). Maar hoe kunnen we omgevingen zo inrichten dat ze verleiden tot gezond gedrag?

Een transformatie naar een gezonde leefomgeving

Een voorbeeld van een transformatie naar een gezonde leefomgeving heb ik van dichtbij meegemaakt bij de spoorzone in Delft, waar ik aan de Phoenixstraat woonde. Een tijdrovend en kostbaar project, maar het zorgde zeker voor verbeteringen. De rijstroken voor auto's, fietsers en openbaar vervoer werden gescheiden en er kwamen nieuwe groenstroken. De aparte fietsstrook en zitgelegenheden maakten het gebied uitnodigend, terwijl het grasveld al snel een populaire uitlaatplek voor honden werd.

De nieuwe omgeving stimuleert ook nieuw gedrag. Mensen uit de buurt gaan nu vaker te voet of met de fiets op pad voor hun dagelijkse bezigheden. Op zonnige dagen wordt er veel tijd doorgebracht op de prettig ingerichte buitenlocaties. Bovendien biedt de omgeving iedereen die er woont en werkt de gelegenheid om tijdens de lunchpauze een rondje te lopen.

Hoewel niet elke buurt op korte termijn zulke ingrijpende veranderingen kan realiseren, zijn er ook andere stappen die we kunnen nemen om onze leefomgeving gezonder te maken.

Een bijdrage vanuit de techniek

Slim verkeersmanagement kan een belangrijke bijdrage leveren aan een gezonde leefomgeving. Het omleiden van vervuilend verkeer verbetert de luchtkwaliteit en vermindert geluidsoverlast. Wandelen en fietsen worden aantrekkelijker door prettige routes te creëren en wachttijden bij verkeerslichten te minimaliseren. Maar het is ook van belang om voldoende actieve alternatieven aan te bieden aan mensen met beperkte mobiliteitsopties om hun bestemming te bereiken.

In het project DRO-DMI (Digitale Regie op de Openbare Ruimte) verkennen we verschillende aanpakken om de openbare ruimte dynamischer in te richten. Zoals een straat die overdag wordt omgevormd naar een speelplek voor kinderen, aangevuld met een ‘mobiel bos’ dat op locaties naar keuze ingezet kan worden. Zo wordt digitaal met analoog verbonden. Een ander voorbeeld is het multifunctionele gebruik van laad- en losplekken, zoals in Amsterdam, waar op sommige locaties de laad- en losplaatsen overdag gebruikt worden door de logistiek en ‘s avonds als fietsparkeerplaats dienen. Zulke creatieve oplossingen verdienen een uitbreiding met nieuwe functionaliteiten en toepassingen.

Ontmoetingsplekken dragen bij aan het creëren van een gemeenschap. Multifunctionele zones kunnen hierbij helpen door vermeerderen van sociale interactie en ook door ruimte te bieden voor fysieke activiteiten. Een aantrekkelijk verblijfsgebied draagt niet alleen bij aan de fysieke en mentale gezondheid van bewoners, maar ondersteunt ook de lokale economie. Het gebied transformeert van een place to buy naar een place to be. 

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

'De oude meetlat maakt de verkeerde keuzes logisch'

Steeds meer gemeenten en organisaties spreken over een 'gezonde leefomgeving'. maar dreigt de term oderhand…

Lees verder
descriptionArtikel

Waarom meiden de openbare ruimte minder vaak gebruiken

De openbare ruimte is niet voor iedereen even uitnodigend. Vooral meisjes en jonge vrouwen maken aanzienlijk…

Lees verder
descriptionArtikel

Wadi's als kans voor klimaatadaptatie en BOSS-ruimte

Steeds meer gemeenten worstelen met een stapeling van ruimtelijke opgaven: klimaatadaptatie, woningbouw en de…

Lees verder
flash_onNieuws

Provincie Zuid-Holland zoekt beweeginitiatieven als waardevolle input voor gemeentelijk beleid

Voor de vijfde keer gaat de provincie Zuid-Holland op zoek naar het Beste Beweeginitiatief en de Beste…

Lees verder
descriptionArtikel

Stadsnatuur is meer dan franje: het groeneffect ontsluierd

Veel wijst erop dat stadsnatuur een positief effect heeft op de gezondheid en het welbevinden van mensen. Toch…

Lees verder
descriptionArtikel

Gezondheid is geen bijzaak meer in ruimtelijke plannen

De meeste Nederlanders komen alleen met de GGD in aanraking als ze een vaccinatie voor een verre reis moeten…

Lees verder
descriptionArtikel

TNO en partners lanceren handreiking voor gezonde wijken

TNO heeft samen met Brink, Urban Sync, Rho Adviseurs en Horizons een handreiking gepubliceerd die gezondheid…

Lees verder
descriptionArtikel

‘Het gaat om de sociale context waarin je een woning bouwt’

Bij nieuwe bebiedsontwikkeling gaat het Esther Agricola, regiodirecteur bij BPD|Bouwfonds Gebiedsontwikkeling (…

Lees verder