Hoe gaan we naar een gezonde leefomgeving?

Een gezonde leefomgeving is een leefomgeving die als prettig wordt ervaren, en waar de druk op de gezondheid zo laag mogelijk is (RIVM). Maar hoe kunnen we omgevingen zo inrichten dat ze verleiden tot gezond gedrag?

Een transformatie naar een gezonde leefomgeving

Een voorbeeld van een transformatie naar een gezonde leefomgeving heb ik van dichtbij meegemaakt bij de spoorzone in Delft, waar ik aan de Phoenixstraat woonde. Een tijdrovend en kostbaar project, maar het zorgde zeker voor verbeteringen. De rijstroken voor auto's, fietsers en openbaar vervoer werden gescheiden en er kwamen nieuwe groenstroken. De aparte fietsstrook en zitgelegenheden maakten het gebied uitnodigend, terwijl het grasveld al snel een populaire uitlaatplek voor honden werd.

De nieuwe omgeving stimuleert ook nieuw gedrag. Mensen uit de buurt gaan nu vaker te voet of met de fiets op pad voor hun dagelijkse bezigheden. Op zonnige dagen wordt er veel tijd doorgebracht op de prettig ingerichte buitenlocaties. Bovendien biedt de omgeving iedereen die er woont en werkt de gelegenheid om tijdens de lunchpauze een rondje te lopen.

Hoewel niet elke buurt op korte termijn zulke ingrijpende veranderingen kan realiseren, zijn er ook andere stappen die we kunnen nemen om onze leefomgeving gezonder te maken.

Een bijdrage vanuit de techniek

Slim verkeersmanagement kan een belangrijke bijdrage leveren aan een gezonde leefomgeving. Het omleiden van vervuilend verkeer verbetert de luchtkwaliteit en vermindert geluidsoverlast. Wandelen en fietsen worden aantrekkelijker door prettige routes te creëren en wachttijden bij verkeerslichten te minimaliseren. Maar het is ook van belang om voldoende actieve alternatieven aan te bieden aan mensen met beperkte mobiliteitsopties om hun bestemming te bereiken.

In het project DRO-DMI (Digitale Regie op de Openbare Ruimte) verkennen we verschillende aanpakken om de openbare ruimte dynamischer in te richten. Zoals een straat die overdag wordt omgevormd naar een speelplek voor kinderen, aangevuld met een ‘mobiel bos’ dat op locaties naar keuze ingezet kan worden. Zo wordt digitaal met analoog verbonden. Een ander voorbeeld is het multifunctionele gebruik van laad- en losplekken, zoals in Amsterdam, waar op sommige locaties de laad- en losplaatsen overdag gebruikt worden door de logistiek en ‘s avonds als fietsparkeerplaats dienen. Zulke creatieve oplossingen verdienen een uitbreiding met nieuwe functionaliteiten en toepassingen.

Ontmoetingsplekken dragen bij aan het creëren van een gemeenschap. Multifunctionele zones kunnen hierbij helpen door vermeerderen van sociale interactie en ook door ruimte te bieden voor fysieke activiteiten. Een aantrekkelijk verblijfsgebied draagt niet alleen bij aan de fysieke en mentale gezondheid van bewoners, maar ondersteunt ook de lokale economie. Het gebied transformeert van een place to buy naar een place to be. 

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Noord-Brabant loopt voorop met ontwikkeling van voedselbossen

De provincie Noord-Brabant heeft het grootste areaal voedselbossen van Nederland. In totaal gaat het om circa…

Lees verder
descriptionArtikel

Gezondheidsverschillen in Nederland vooral op wijkniveau

Gezondheid is niet alleen een uitkomst van zorg, maar hangt nauw samen met de inrichting van de fysieke…

Lees verder
flash_onNieuws

Sport en bewegen krijgen vaste plek in de ruimtelijke ordening

Sport, bewegen en spelen krijgen een formele plek in de ruimtelijke ordening. Daarmee verschuift niet alleen de…

Lees verder
descriptionArtikel

Groene leefomgeving hangt samen met langere levensduur

Mensen die wonen in een omgeving met meer groen, leven gemiddeld langer. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM…

Lees verder
descriptionArtikel

Zuid-Holland zet ‘groene parels’ in stedelijke omgeving centraal

De provincie Zuid-Holland presenteert een reeks zogeheten ‘groene parels’ in stedelijke gebieden. Deze locaties…

Lees verder
flash_onNieuws

Nieuwe Utrechtse openbare ruimtegids versterkt integrale gezonde stad

Utrecht publiceerde onlangs een vernieuwd Handboek Openbare Ruimte waarin niet alleen inrichting, maar ook…

Lees verder
descriptionArtikel

Goed ontwerp en beheer voor veilige gemeenschappen

In het Nieuw Handboek Veilig Ontwerp en Beheer, sociale veiligheid in wijken, buurten en buitenruimte schrijven…

Lees verder
descriptionArtikel

Breda opent het eerste volledig rookvrije stadspark in Nederland

In Breda werkt de gemeente aan de realisatie van het Seeligpark, dat op 6 mei 2026 zijn deuren opent en, naar…

Lees verder