Webinarreeks over gezonde en veilige leefomgeving

Programmamanager Irene Voskamp legt uit wat de achtergrond is van het programma Gezond en Veilig: “We zoeken constant naar kansen om de leefomgeving gezonder en veiliger te maken. Bij een herinrichting kan het zijn dat we zoeken naar manieren om wandelroutes toe te voegen, of om het makkelijker te maken om naar het werk te fietsen. Neem de gezonde weg, dat is niet alleen een weg van A naar B, maar ook een weg waar we ons best doen voor minder uitstoot en uitrustpunten in het groen. Kortom, bij alle beleid dat we maken zoeken we naar kansen.”

Mentaal en fysiek

Waar veiligheid vertrouwd terrein is voor de provincie, is gezondheid een relatief nieuw thema voor Voskamp en haar collega’s. “Vroeger was gezond zijn het tegenovergestelde van niet ziek zijn. Dat zien we nu heel anders. Gezondheid kent heel veel verschillende elementen, zowel op mentaal als op lichamelijk vlak. Daarnaast is gezondheid iets wat je met elkaar moet doen, vanuit het fysieke en het sociale domein. Deze webinarreeks is dan ook bedoeld om een brug te slaan tussen die domeinen.”

Naast de webinars bestaat het programma Gezond en Veilig uit meerdere onderdelen. Zo wordt gewerkt aan de eerder genoemde Gezonde Weg, wordt met een aantal universiteiten een samenwerking opgestart en wordt samen met het RIVM onderzocht hoe de leefomgeving momenteel in elkaar steekt en of de genomen maatregelen de goede zullen zijn.

De webinarreeks, die start op 15 juni, richt zich op alle professionals die zich bezighouden met de gezonde leefomgeving, maar in het bijzonder op gemeenteambtenaren. “Met hen willen we de verbinding leggen”, zegt Voskamp. “Samen willen we kijken wat de ambities zijn en of we die gezamenlijk kunnen oppakken.”

Niet omdat de dokter het zegt

Een van de webinars richt zich op positieve gezondheid. “Het gaat er niet meer alleen om dat je niet ziek bent. We willen dat zo veel mogelijk mensen op een gezonde manier hun leven leiden. Een goed ingerichte leefomgeving helpt daarbij. Het is gezond om elke dag een ommetje te lopen. Er is echter een verschil in dat je dat doet omdat de dokter het zegt of omdat je het doet omdat je het leuk vindt. Als je elke dag alleen maar grijze blokken tegenkomt, dan is het een stuk lastiger om je te motiveren dan als je iets leuks hebt om heen te wandelen.”

In vergelijking met andere provincies speelt in Zuid-Holland nog meer dat het sterk verstedelijkt gebied is, bovendien dient een forse bouwopgave zich aan. “Bovendien is de ervaren gezondheid hier wat lager dan elders in Nederland”, weet Voskamp. “We overleggen wel met andere provincies, we wisselen regelmatig ideeën uit. Maar op uitvoeringsniveau is het hier anders en varen we een eigen koers.”

Voskamps hoop is dat naar aanleiding van de webinars groepjes ontstaan uit de deelnemers onderling die samen verder willen. “Het moet een olievlek worden.”

Grote impact hittestress

Het eerste webinar dat op het programma staat is die over Hittestress en Gezondheid. Programmamanager Klimaatadaptatie Astrid de Wit is de dagvoorzitter bij deze bijeenkomst. “We houden ons bezig met alle aspecten van klimaatverandering, als bodemdaling, droogte, wateroverlast, zeespiegelstijging en hittestress. We werken samen met het programma Gezond en Veilig omdat een deel van de maatregelen die we nemen samenvallen. De impact van hittestress op onze gezondheid is bovendien groot. Er wordt vaak gefocust op oversterfte onder ouderen, maar er zijn genoeg andere groepen die ook last hebben van warmte. Die ervaren bijvoorbeeld concentratieverlies of vermoeidheid. Het klopt dat de aandacht voor hittestress de laatste paar jaar is toegenomen. We merken ook pas de laatste paar jaar echt het verschil met eerder. Tien jaar geleden hadden we jaarlijks misschien vijf of zes tropische nachten, de laatste twee zomers waren uitzonderlijk lang en warm. Mensen hebben nu een eigen ervaring met hitte en zoeken verkoeling. Dat merken we aan de verkoop van mobiele airco’s, wat weer een energievraag met zich meebrengt.”

De extra aandacht voor hittestress maakt het werk van De Wit en haar collega’s wel wat makkelijker, geeft ze toe. “Je hoeft in elk geval niet meer uit te leggen wat het probleem is. Wat lastig blijft is om aan te tonen hoe effectief de maatregelen zijn die je wil nemen. Wij en andere instanties doen daar wel veel onderzoek naar wat dan weer vertaald wordt naar ontwerpinstrumenten. We onderzoeken bijvoorbeeld welk type bomen de meeste verkoeling brengen.”

Meeliften

Die ontwerpinstrumenten komen van pas bij de woningbouwopgave die ook in Zuid-Holland speelt. “Nieuwbouw zie ik als kans om het meteen goed te doen. We zullen dat nog wel moeten borgen aan de financiële kant. Voor de bestaande stad sluiten we met name aan bij de beheercycli van infrastructuur en gebouwen. We liften mee als een wijk aardgasvrij wordt gemaakt of als het riool wordt vervangen.”

Het webinar van 15 juni is voor De Wit een kans om nog maar eens de urgentie duidelijk te maken. “We zullen niet alleen focussen op de ingrepen die je kunt doen in de fysieke leefomgeving. We zullen ook ons gedrag en wijze van hulpverlening moeten aanpassen aan de hitte, want warm wordt het toch wel.”

lees verder voor meer informatie over de webinarreeks of meld je meteen aan voor de webinar over hittestress