Bedrijventerreinen onvoldoende voorbereid op klimaatverandering

Uit de analyse van het programma Werklandschappen van de Toekomst blijkt dat circa 70 procent van de 3.713 onderzochte bedrijventerreinen onvoldoende is voorbereid op wateroverlast als gevolg van extreme neerslag. Deze kwetsbaarheid hangt samen met de aanwezigheid van gebouwen die gevoelig zijn voor schade bij hevige regenval, wat ook gevolgen kan hebben voor de continuïteit van infrastructuur op deze locaties.

De studie brengt daarnaast in beeld dat bedrijventerreinen een substantieel onderdeel vormen van de Nederlandse economie: bijna een derde van de werkenden is er actief en de terreinen dragen bij aan ongeveer 40 procent van het nationaal inkomen.

Verharding vergroot risico’s

Een belangrijk kenmerk van bedrijventerreinen is het hoge aandeel verhard oppervlak. Gemiddeld bestaat 48 procent van een terrein uit materialen zoals asfalt en tegels. Deze inrichting beperkt de infiltratie van water en draagt bij aan zowel wateroverlast als hittestress.

Vergroening wordt in het onderzoek benoemd als een maatregel die deze effecten kan verminderen. Elementen zoals bomen, struiken en waterdoorlatende verharding kunnen bijdragen aan wateropvang en verkoeling.

Tekort aan groen en biodiversiteit

Naast de fysieke kwetsbaarheid voor klimaatimpact is er sprake van een structureel tekort aan groen. Vijf van de zes bedrijventerreinen beschikken niet over voldoende vegetatie. Slechts één op de zes terreinen heeft voldoende bomen, terwijl ook de aanwezigheid van struiken en heggen achterblijft: gemiddeld beslaan deze slechts 4 procent van het oppervlak, waar circa 15 procent wordt aanbevolen.

De mate van groen verschilt per regio. In provincies als Friesland en Drenthe komt zicht op meerdere bomen relatief vaker voor dan in Zuid-Holland.

Relatie met beleid en regelgeving

De analyse plaatst de resultaten in de context van Europese regelgeving. De Europese Natuurherstelverordening verplicht lidstaten om vanaf 2030 het stedelijk groen en de biodiversiteit aantoonbaar te vergroten. Bedrijventerreinen worden daarbij genoemd als gebieden waar nog ruimte is voor vergroening.

Instrumenten en initiatieven

Binnen het programma Werklandschappen van de Toekomst worden verschillende instrumenten ingezet om terreinen inzicht en handelingsperspectief te bieden. Zo is er de Werklandschappenscan, die als nulmeting kan dienen voor individuele terreinen.

Daarnaast zijn er financiële regelingen beschikbaar, zoals de Groenstartvoucher, waarmee in meerdere provincies tot 15.000 euro subsidie kan worden verkregen voor het opstellen van een groen- en waterplan. Ook bestaan initiatieven gericht op concrete vergroening, zoals het aanplanten van heggen. Inmiddels zijn circa 150 bedrijventerreinen aangesloten als partner binnen het programma, waar stappen worden gezet richting een klimaatbestendige inrichting.

Bron: Werklandschappen van de Toekomst