Hoe smart mobility meer in dienst van de samenleving kan staan

Veel overheden zetten in op smart mobility om drukke steden en regio’s bereikbaar te houden en zetten technologie in voor een efficiënter mobiliteitssysteem.

Keuzes en denkbeelden over de inzet van smart mobility en waartoe het moet dienen, ontstaan namelijk vanuit een bepaald perspectief dat beleidsmakers hebben. In de smart city-gedachte is een ‘technology centric’-perspectief altijd dominant geweest, waarbij technologie en innovatie centraal staan. Dit leidt ertoe dat er in visies op smart cities vaak weinig aandacht is voor het milieu en de leefomgeving.

Integraler perspectief

In de loop van de tijd is het inzicht ontstaan dat technologie meer een faciliterende rol zou moeten spelen, om zo het gedrag van gebruikerste kunnen optimaliseren. Vanuit dit ‘consumer centric’-perspectief is de menselijke component dus al meer aanwezig, maar nog steeds is gericht op efficiëntie.

We moeten nog een stap verder naar een breder, integraal perspectief op smart mobility: het ‘citizen centric’-perspectief. In dit perspectief is menselijk kapitaal belangrijk, worden mensen niet als consument maar als burger gezien, en zijn innovatie en ICT niet het doel maar een middel

Twee voorbeelden

Bij de herontwikkeling van Strijp-S, het voormalige Philips-terrein in Eindhoven, werd de organisatie Mobility-S opgericht. Het is onderdeel van een publiek-private samenwerking (PPS) tussen de gemeente en een ontwikkelaar, en heeft de verantwoordelijkheid gekregen over de mobiliteit in en bereikbaarheid van het gebied. Daarnaast werkt Mobility-S samen met bedrijven in het gebied om een op maat gemaakt aanbod deelmobiliteit te faciliteren. Niet alleen smart mobility dus, maar ook slim samenwerken.

In de Utrechtse wijk Lombok is vanuit bewoners een Smart Solar Charging-initatief ontstaan. Hierbij kunnen elektrische deelauto’s in de buurt opladen met zonne-energi,  afkomstig van de eigen huizen. Met behulp van het Utrecht Sustainability Institute (USI) en de gemeente Utrecht heeft het project nationale en Europese subsidies gekregen om te kunnen opschalen naar meerdere pilotlocaties. Op deze manier faciliteert de gemeente smart mobility ontwikkelingen die bijdragen aan haar bredere beleidsdoelstellingen.

Smart mobility voor leefbare steden

Bovengenoemde casussen laten zien dat gemeenten op verschillende wijzen om kunnen gaan met ontwikkelingen in het smart mobility-domein. Het belangrijkste zijn het besef en de (in mijn ogen logische) keuze om de koppeling te maken tussen de mogelijkheden van smart mobility en de beleidsdoelstellingen voor een duurzame, leefbare stad of regio. Laat de technologie niet leidend zijn, maar ten dienste staan van duurzaamheidsambities.  

 Lees het hele artikel op www.verkeerskunde.nl/VK42019smartmobility.

Dit artikel is een samenvatting van het paper van Stijn Altena, adviseur Mobiliteit bij ingenieursadviesbureau Sweco.​