Nederlandse tuinen gemiddeld bijna half verhard, blijkt uit landelijke analyse

Effect op waterberging en verkoeling

Voor het eerst is met satellietdata op perceelniveau gekeken naar de invloed van tuininrichting op waterberging en verkoeling. Daaruit komt naar voren dat de inrichting van een tuin een grotere rol speelt dan eerder werd aangenomen. Met name bij woningen met weinig groen kunnen relatief kleine ingrepen, zoals het vervangen van tegels door beplanting, al merkbaar bijdragen aan een betere waterberging en verkoeling, en daarmee aan de klimaatbestendigheid van de woning.

Verschillen naar woningtype, buurt en regio

De mate van verstening loopt sterk uiteen. Bij rijtjeshuizen ligt de mediane versteningsgraad op 54,7 procent, tegenover 36,3 procent bij vrijstaande woningen. Ook tussen buurten en provincies bestaan grote verschillen. Overijssel is met gemiddeld 62 procent de provincie met de meeste verharding in tuinen, terwijl Utrecht met gemiddeld 42 procent verharding de groenste tuinen van Nederland kent.

4 Overijsselse gemeenten in top 10

Op gemeenteniveau voert Zwartewaterland de lijst van meest versteende gemeenten aan, met een versteningsgraad van 83,8 procent. Daarna volgen Urk (78,4 procent), Staphorst (77,1 procent), Enkhuizen (77 procent) en Meppel (75 procent). Ook Rucphen, Edam-Volendam, Almelo, Tilburg en Zwolle behoren tot de tien gemeenten met de hoogste versteningsgraad, met percentages tussen de 70,9 en 73,2 procent.

Beperkte ingrepen met merkbaar effect

Voor een klimaatbestendigere tuin is het niet nodig om alle verharding te verwijderen; enkele vierkante meters minder verharding maken al verschil. Eén vierkante meter begroeide zandgrond kan in het eerste uur 75 millimeter regenwater opvangen, wat neerkomt op 75 liter water die niet in het riool terechtkomt. Ter vergelijking: een neerslaghoeveelheid van 25 millimeter per uur geldt al als hoosbui. Ook bomen dragen bij aan verkoeling: een boom in de tuin kan de gevoelstemperatuur tijdens warme periodes met 10 tot 15 graden doen dalen. Wanneer bewoners binnen een buurt gezamenlijk maatregelen treffen, neemt het effect verder toe.

Over de analyse

De analyse is gebaseerd op een landelijk perceelbestand van circa 8,5 miljoen woningen, aangevuld met gegevens uit de RIVM-groenkaart (peiljaar 2022). Vegetatie is bepaald aan de hand van hoogtemetingen en infrarood-luchtfoto's. Alleen woningen met een eigen, meetbare tuin zijn meegenomen; flats, appartementen, woonboten, woonwagens en woningen zonder meetbare tuin zijn buiten beschouwing gelaten, evenals woningen gebouwd na 2020, omdat de tuininrichting daar vaak nog niet volledig is voltooid. De analyse omvat tevens een top 25 van de meest versteende en meest groene wijken, en een provinciale ranglijst.

Bron: Centraal Beheer